W Dobrym Kierunku

zapiski z podróży bliskich i dalszych

Wpisy z tagiem: między wojnami

OLYMPUS DIGITAL CAMERAPołożony we wschodniej części Moraw Zlin, należy bez wątpienia do najciekawszych miast u naszych południowych sąsiadów. Nie zobaczymy tu co prawda urokliwego ryneczku, rzędu barokowych kamieniczek, gotyckiego zamku czy rozświetlającej czasy wojen religijnych kolumn maryjnych, ale i bez tego miasto potrafi zafascynować. Zbudowany praktycznie od podstaw w okresie międzywojennym, zrodził się z geniuszu jednego z najbogatszych ludzi ówczesnego świata, przemysłowca Tomasza Baťy, który za cel postawił sobie nie tylko stworzenie wielkiego przemysłowego koncernu, ale także idealnego miasta, w którym każdy mieszkaniec miały zapewniony dostęp do udogodnień socjalnych, powszechnej kultury i najnowszych zdobyczy techniki. Dzisiejszy Zlin jest więc nie tylko jednym z najlepiej zaprojektowanych pod względem urbanistycznym miast europejskich, nie tylko żywym muzeum architektury funkcjonalistycznej i modernistycznej, ale także pomnikiem myśli i czynu jednego człowieka. I chociaż po wojnie zmarnowano wiele z zamysłów i planów Baťy, to co ocalało do dziś, robi niesamowite wrażenie. Trzeba tylko odrzucić powierzchowne wrażenie postindustrialnej rzeczywistości, by dostrzec ślady arcydzieła. Oto obowiązkowe miejsce dla wszystkich, którzy ponad anonimową bajkowość średniowiecznych zaułków stawiają ludzi czynu i ich efekty ich pracy…

czytaj dalej…

fablokDziewięćdziesiąt lat temu, w 1924 roku, halę produkcyjną powstałej kilka lat wcześniej Pierwszej Fabryki Lokomotyw w Chrzanowie (Fablok), opuścił pierwszy parowóz całkowicie wyprodukowany w Polsce. Tym samym krajowy przemysł uczynił wielki skok technologiczny, szczególnie ważny, bo dotyczący tak newralgicznego działu gospodarki jak transport. Rozwój kolejnictwa, jego normalizacja, a potem dynamiczna rozbudowa, stanowiła – obok budowy portu w Gdyni, budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego i zaskakującego rozwoju przemysłu lotniczego (zwłaszcza w latach 30., kiedy to polskie samoloty należały do ścisłej światowej czołówki) – największe osiągnięcie gospodarki II Rzeczypospolitej. Osiągnięcie trudne do przecenienia, bo dające możliwość rozwoju innych dziedzin gospodarki, a dzisiaj już chyba trochę zapomniane. 20 maja obchodzić będziemy 95-tą rocznicę utworzenia chrzanowskiego „Fabloku”. Pora więc przypomnieć stalowe potwory, przez lata harujące na torach całego kraju, z których dumna była międzywojenna Polska.

czytaj dalej…

Był jednym z najsłynniejszych i najbardziej tajemniczych budynków przedwojennej Polski. Położony wyżej niż Kasprowy, luksusowo jak na swoje czasy wyposażony, miał stanowić symbol polskiej mocarstwowości, końca lat trzydziestych XX wieku, a jego budowie nadano ogromny wydźwięk propagandowy. Miejscowa ludność opowiadała niesamowite historie o jego przeznaczeniu – o podziemnym lotnisku i ukrytym ogromnym dziale, które mogło ostrzeliwać sąsiednie państwa. Dziś władze Polski zaangażowały się w jego odbudowę, mimo wstrzemięźliwych opinii wielu naukowców i sprzeciwu miłośników przyrody. Obserwatorium Astronomiczno-Meteorologiczne na wierzchołku Popa Iwana w Czarnohorze (a raczej to, co z niego pozostało) budzi kontrowersje jak przed 75 laty, kiedy go wybudowano.

czytaj dalej…


  • RSS
  • Facebook
  • YouTube